Gradówka to niewielki stan zapalny na powiece oka, który objawia się małym guzkiem. Choć zapalenie to nie jest dużych rozmiarów, to może znacznie utrudniać widzenie, a przy tym powodować wysoki dyskomfort. Należy ją odpowiednio zdiagnozować i wyleczyć, ponieważ może grozić powikłaniami. Co to gradówka? Skąd się bierze? Jak ją leczyć? Sprawdź i dowiedz się więcej!

Gradówka – co to jest?

Gradówka to stan zapalny brzegu powieki, który powstaje przez przewlekły stan zapalny gruczołów Meiboma. To właśnie te gruczoły są największym źródłem lipidów dla filmu łzowego człowieka, odpowiadają za tworzenie się oleistego sebum, które nazywane jest meibum. Gradówka tworzy się, gdy gruczoły te zostaną zablokowane. Brak ich drożności prowadzi do gromadzenia się łoju i innych substancji lipidowych, a w konsekwencji do stanu zapalnego i zgrubienia powieki w miejscu zaczopowania. Inna nazwa gradówki to przewlekłe zapalenie gruczołu tarczkowego (nazwa wymienna dla gruczołu Meiboma).

Jakie są przyczyny gradówki?

To właśnie gruczoły tarczkowe, a dokładniej zaburzenia ich funkcjonowania są przyczyną powstawania gradówki na oku. Zaburzenia te mogą wynikać z zakażeń, czynników środowiskowych i innych. Wśród przyczyn wymienia się:

– Zaburzenia w gospodarce lipidowej. 

Zaburzenia lipidowe występują, gdy stężenie lipoprotein i lipidów jest zbyt duże. Mogą powodować wiele różnych objawów, od suchego oka po nadmiar produkcji łoju, który może prowadzić do zatkania gruczołów.

– Niewłaściwa higiena w obrębie oczu.

Inna możliwa przyczyna gradówki to brak odpowiedniego dbania o higienę brzegów powiek. Niedokładne zmywanie makijażu, stosowanie kilkakrotnie tych samych wacików lub innych produktów jednorazowych czy po prostu brak regularnego mycia twarzy to istne zaproszenie dla stanów zapalnych.

– Infekcje bakteryjne. 

Przy niewłaściwej higienie czy przy dotykaniu oczu brudnymi dłońmi do oczu mogą dostać się bakterie i inne drobnoustroje, np. te z rodzaju gronkowców. 

– Niska odporność.

Na stany zapalne powiek narażone są też osoby, których odporność z różnych przyczyn jest niska. Szczególnie często może występować ona w trakcie powrotu do pracy po przeziębieniu lub grypie. 

– Uwarunkowania genetyczne. 

Na zapalenie gruczołu tarczkowego znacznie częściej narzekają osoby, które na co dzień borykają się z nadmierną produkcją łoju, np. w obrębie twarzy, czyli osoby z łojotokowym zapaleniem skóry lub trądzikiem.

– Zmiany hormonalne. 

Gradówka często występuje też u osób w wieku dojrzewania lub u kobiet w trakcie ciąży, gdy w organizmie szaleje rewolucja hormonalna.

– Czynniki środowiskowe. 

Kolejną możliwą przyczyną gradówki jest kontakt z alergenami: gdy po nim pacjent mimowolnie pociera i drapie oko lub powiekę, bardzo łatwo przedostać się do niej bakteriom. Podobnie ryzyko gradówki zwiększa się, gdy oko stale narażone jest na substancje drażniące lub innego rodzaju kontakt z bakteriami, np. przez ciało obce. Narażone na gradówkę są więc osoby pracujące w trudnych warunkach, np. na hali produkcyjnej, w laboratorium, w tartaku, na budowie. Sprawdź też czym jest alergiczne zapalenie spojówek.

Czy gradówka jest zaraźliwa?

Warto zaznaczyć, że gradówka sama w sobie nie jest zaraźliwa, jednak bakterie, jakie ją wywołują – już tak. Aby uniknąć potencjalnego zakażenia innych domowników warto, by szczególnie często myć ręce, nie korzystać ze wspólnych artykułów higienicznych, kosmetyków czy ręczników. Warto również zmienić i regularnie wietrzyć pościel. 

Objawy gradówki 

Gdy w oku zacznie się rozwijać stan zapalny, to zanim jeszcze pojawi się charakterystyczne dla gradówki zgrubienie na powiece, możesz zaobserwować takie objawy jak:

• tkliwość powieki,
• ból,
• dyskomfort w trakcie mrugania,
• delikatne zaczerwienienie.

Wraz z rozwojem infekcji objawy nasilają się i mogą obejmować:

• twardy, bolesny guzek/zgrubienie na wewnętrznej lub zewnętrznej powiece,
• silne zaczerwienienie,
• obrzęk części lub całej powieki,
• światłowstręt,
• nadmierne, niekontrolowane łzawienie,
• uczucie ciała obcego i piasku pod powiekami.

Leczenie gradówki – co robić, gdy wystąpi?

Gdy wystąpią już pierwsze oznaki gradówki, należy udać się do lekarza okulisty. Ten przeprowadzi z Tobą wywiad, a następnie oceni stan powieki i poziom rozwoju infekcji. Może przeprowadzić również badanie w lampie szczelinowej. W zależności od tego, jaką diagnozę postawi, leczenie może przebiegać w dwojaki sposób: 

– poprzez stosowanie specjalistycznych maści i leków przeciwzapalnych,
– poprzez doustne antybiotyki: ale tylko w bardziej nasilonych przypadkach. 

Leczenie gradówki obejmuje również domowe sposoby, które można stosować w oczekiwaniu na wizytę. Wśród nich wymienia się:

– dokładne i regularne czyszczenie brzegów powiek za pomocą przegotowanej, schłodzonej wody lub soli fizjologicznej,
– ciepłe okłady i masowanie powieki.

Ważne jest, aby na czas choroby nie stosować soczewek kontaktowych, ponieważ mogą one nie tylko nasilać objawy, ale również sprzyjać rozprzestrzenianiu się gradówki. Jeżeli gradówka nie będzie reagować ani na maści, ani na antybiotyki, konieczna może być operacja chirurgiczna – ma to jednak miejsce rzadko. 

Powikłania gradówki

Ważne jest, aby leczenia gradówki nie odkładać na później. Zmiana na początku jest delikatna i prawie niezauważalna. Nieleczona jednak rozwija się, prowadząc nie tylko do dyskomfortu i nieestetycznego wyglądu, ale również do zaburzeń widzenia. Dodatkowo, całkowity brak leczenia może grozić powikłaniami takimi jak:

• uciskanie gałki ocznej, co w konsekwencji może sprzyjać rozwojowi astygmatyzmu,
• zapalenie tkanek miękkich oczodołu,
• problemy z widzeniem detali. 

Ile trwa leczenie gradówki?

Całkowity proces leczenia może trwać nawet kilka tygodni, w zależności od stadium zakażenia.

Podsumowując, gradówka to przewlekły stan zapalny powieki, objawiający się niewielkim guzkiem. Wymaga odpowiedniej diagnozy i leczenia, z którym nie można zwlekać.

Bibliografia:
https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobypowiekiukladulzowego/334925,gradowka-guzek-na-powiece-jak-powstaje-objawy-postepowanie-i-leczenie
https://www.bezokularow.pl/poradnik/gradowka-oka-co-to-jest
https://instytutoka.pl/gradowka/
https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.13.1.23.