Heterochromia to różnobarwność tęczówek oka. U większości osób każde z oczu jest tego samego koloru, ewentualne różnice w odcieniach są niewielkie. U osób z heterochromią tęczówki są wielokolorowe. Jedno oko może być niebieskie, drugie brązowe. Skąd bierze się heterochromia? Czy jest dziedziczna? Sprawdź i dowiedz się więcej!

Czym jest heterochromia?

Heterochromią nazywa się stan, gdy oczy danej osoby mają różne kolory – i występuje to naturalnie. Teoretycznie to wada – w praktyce, różnokolorowe oczy wyglądają wyjątkowo i imponująco! Różnobarwność może występować w obrębie dwóch tęczówek; wtedy każda ma inny kolor. Może być również tak, że wiele kolorów występuje w jednym oku – np. obwódka tęczówki jest brązowa, a bliżej źrenicy jest zielona. Właśnie w taki sposób zjawisko to klasyfikowane jest naukowo, a dokładnie wymienia się je pod trzema nazwami. 

– Heterochromię, w której dwie tęczówki mają dwa różne kolory nazywa się heterochromią iridium.
– Heterochromia iridis to zjawisko, w którym w obrębie jednej tęczówki występują dwa różne kolory. 
– Heterochromia centralna występuje wówczas, gdy tęczówka ma inny kolor wokół źrenicy, a odmienny na jej obwodzie.

W praktyce odpowiedź na pytanie: co to jest heterochromia – jest bardzo prosta. To po prostu nierównomierne rozłożenie pigmentu w tęczówkach lub jego całkowity brak. Melanina, eumelanina, feomelanina, czyli kolejno kolor brązowy, czarny i czerwony to barwniki, których ilość i obecność determinowane są genetycznie, a to właśnie one odpowiadają za to, jaki kolor oczu ma dana osoba. 

Skąd bierze się heterochromia?

Heterochromia zazwyczaj jest wrodzona i można zaobserwować ją już u malutkiego dziecka. Wtedy zazwyczaj pojawia się albo ze względu na genetykę, albo przez wrodzone zaburzenia chorobowe. Rzadko, ale zdarza się też, że jest przypadłością nabytą. Gdy się pojawi, może sygnalizować, że w organizmie dzieje się coś złego. To sygnał alarmowy, ponieważ ilość pigmentu w soczewkach nie zmienia się samoistnie. 

Heterochromia wrodzona

Heterochromia genetyczna to typ, który występuje najczęściej i stanowi znaczną część przypadków tego zjawiska. Powstaje już w życiu płodowym w wyniku przypadkowych zmian w komórkach odpowiedzialnych za wytwarzanie pigmentu nadającego barwę tęczówkom.

Heterochromia, która występuje jako jeden ze skutków chorób genetycznych. Dziecko może urodzić się z różnobarwnością tęczówek w przebiegu różnych schorzeń, takich jak choroba Hirschsprunga, zespół Sturge’a-Rombera, zespół Hornera, zespół Blocha-Sulzbergera, zespół Waardenburga, czy zespół Parry’ego-Rombera.

Heterochromia nabyta

Heterochromia nabyta występuje wtedy gdy, jak już wspomnieliśmy, organizm wysyła sygnał alarmowy o tym, że dzieje się w nim coś złego. Zmiana koloru tęczówek nie występuje sama z siebie: gdy tylko nastąpi, udaj się do lekarza, ponieważ jest oznaką jakiegoś problemu. Heterochromia nabyta może wystąpić wskutek:

– Do najczęstszych przyczyn zalicza się urazy mechaniczne, kiedy silne uderzenie w oko lub głowę prowadzi do uszkodzenia i zmiany barwy tęczówki. 
– Innym powodem może być ciało obce, które dostanie się do oka i wywoła miejscowe uszkodzenia. 
– Różnobarwność może pojawić się także wskutek infekcji obejmującej jedno oko. Szczególnie narażone są osoby korzystające z soczewek wielokrotnego użytku, które nie przestrzegają zasad prawidłowej pielęgnacji.
– Kolejną przyczyną jest jaskra, czyli przewlekła choroba oczu związana z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, prowadząca do stopniowego uszkodzenia nerwu wzrokowego.

Heterochromia centralna – czyli ta, która występuje najczęściej

Najczęściej występującym typem jest heterochromia centralna. Należy ona do najczęstszych form różnobarwności tęczówek, choć bywa trudniejsza do zauważenia niż inne jej typy. Wynika to z faktu, że przejście kolorów następuje płynnie, a nie tak wyraźnie jak w heterochromii iridis, gdzie różnica w nasyceniu barwnika w tęczówce jest znacznie bardziej zauważalna. Heterochromia centralna występuje wtedy, gdy w jednej tęczówce obecne są różne odcienie pigmentu. Zazwyczaj wewnętrzny pierścień wokół źrenicy ma jaśniejszy kolor – najczęściej niebieski lub zielony – natomiast jego obwód jest ciemniejszy, zwykle bursztynowy albo brązowy.

Ile osób na świecie ma heterochromię?

Wiesz już, co to jest heterochromia i dlaczego występuje. Jesteś jedną z osób, która posiada wielobarwne soczewki? Należysz do naprawdę niewielkiego grona! Heterochromię ma tylko 1% całej ludzkości, to przypadek który występuje może na 6 na 1000 osób. To sprawia, że wielobarwne tęczówki to coś wyjątkowego, coś, co nie zdarza się często – i może być Twoim znakiem charakterystycznym. Warto wiedzieć, że oczy o dwóch barwach występują u ludzi znacznie rzadziej niż u zwierząt. Charakterystycznym przykładem są psy rasy husky syberyjski. W ich przypadku nich nawet około 15% szczeniąt przychodzi na świat z wyrazistym, dwubarwnym spojrzeniem.

Bibliografia:

https://www.bezokularow.pl/poradnik/heterochromia-roznobarwnosc-teczowki-podstawowe-informacje
https://www.wokularach.pl/blog/heterochromia-dwukolorowe-oczy-charakterystyka-i-przyczyny