Jęczmień na oku to mała grudka przypominająca guzek. Występuje na górnej lub dolnej powiece i jest formą jej miejscowego, silnego zakażenia. Poza tym, że dolegliwość ta jest nieestetyczna, to należy również do uciążliwych i bolesnych. Jakie są przyczyny powstawania jęczmienia na oku? Jak się go pozbyć? Czy są jakieś domowe sposoby na jęczmień? Sprawdź i dowiedz się więcej!

Jęczmień na oku – od czego się robi?

Jęczmień to potoczna nazwa fachowego hordeolum, czyli określenia infekcji powieki, która najczęściej powodowana jest przez zakażenie gronkowcem – zazwyczaj ma to miejsce w średnio 93%. Hordeolum charakteryzuje to, że u pacjenta dotkniętego chorobą na powiece pojawia się mała grudka wielkości ziarenka zboża, która w końcowej fazie może przypominać pryszcza. 

Jęczmień na oku powstaje, gdy zatkane zostaną ujścia mieszków włosowych rzęs lub gdy zakażeniu ulegną gruczoły potowe Molla lub gruczoły łojowe Zeissa – wtedy mamy do czynienia z jęczmieniem wewnętrznym. Zakażeniu mogą ulec również gruczoły Meiboma, zwane inaczej gruczołami tarczkowymi, które odpowiadają za utrzymanie stabilności filmu łzowego – wtedy mówimy o jęczmieniu zewnętrznym.

Poza zakażeniem gronkowcem, jęczmień na oku może wystąpić wskutek trądziku różowatego i przewlekłego zapalenia brzegów powiek. Szczególnie narażone na jęczmień są osoby o obniżonej odporności.

Objawy jęczmienia na oku

Poza grudką na powiece, jęczmień ma jeszcze kilka innych charakterystycznych objawów, które można zauważyć jeszcze przed powstaniem guzka. Należy do nich:

• zaczerwienienie skóry powiek,
• tkliwość powieki, zazwyczaj mniej więcej w jednym miejscu,
• nadmierne łzawienie,
• powiększenie sąsiadujących węzłów chłonnych,
• uczucie ciała obcego w oku,
• zaczerwienienie spojówki,
• delikatny światłowstręt. 

Poza wymienionymi objawami, w przypadku rozwoju jęczmienia na oku można zaobserwować również niewielkie obrzęki wokół powieki, które mogą powodować dyskomfort podczas mrugania. W niektórych przypadkach dochodzi do zbierania się ropnej wydzieliny na powierzchni oka. Objawom tym często towarzyszy uczucie pieczenia lub swędzenia, które sprawia, że pacjenci mimowolnie pocierają oko, co może prowadzić do podrażnień i zwiększenia ryzyka rozprzestrzenienia się infekcji.

W miarę rozwoju jęczmienia, na oku zaczyna pojawiać się stan zapalny. Na początku guzek może być niewielki, z czasem jednak czop ropny zaczyna wychodzić na powierzchnię, aż w końcu przebija skórę.

Ile trwa jęczmień na oku?

To właśnie przebicie skóry przez czop, a następnie zaschnięcie i wygojenie rany uznaje się za etap końcowy infekcji. Gdy jęczmień dojrzeje, zmiana wyjdzie na powierzchnię i pęknie, dzięki czemu z powieki wydostanie się ropna wydzielina. Rana po jęczmieniu zagoi się w ciągu kilku dni. Zazwyczaj całość infekcji trwa od 7 do 14 dni. 

Czy jęczmień można wyciskać?

Należy pamiętać o tym, że nie można wyciskać jęczmienia: szczególnie w celu skrócenia infekcji. Specjaliści stanowczo to odradzają ze względu na możliwość rozprzestrzenienia się zakażenia po całej powiece. Dodatkowo, nieprawidłowo wyleczony jęczmień może prowadzić do jęczmienia przewlekłego, czyli tzw. gradówki. Gradówka to zgrubienie powieki, które może uciskać rogówkę, a w konsekwencji prowadzić nawet do rozwoju astygmatyzmu. 

Czy jęczmieniem można się zarazić?

Aby uniknąć rozwoju jęczmienia, należy dbać o higienę. To ważne szczególnie wtedy, gdy bliska osoba jest zakażona, ponieważ jęczmień jest wysoce zaraźliwy. Bardzo ważne jest regularne mycie rąk, zwłaszcza przed dotykaniem twarzy i okolic oczu, a także unikanie wspólnego używania ręczników, kosmetyków (np. tuszy do rzęs czy kredek do oczu) lub innych przedmiotów, które mogą przenosić bakterie. Należy również pamiętać o dokładnym demakijażu przed snem, ponieważ resztki kosmetyków mogą sprzyjać powstawaniu stanów zapalnych. Do czynników ryzyka zakażenia należy również nieprawidłowa higiena w trakcie stosowania soczewek kontaktowych.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeśli mimo zachowywania należytych środków ostrożności i tak dojdzie do zakażenia, możesz podjąć domowe sposoby leczenia – jednak nie jest to niezbędne, ponieważ, jak już wspomnieliśmy, organizm powinien sam poradzić sobie z intruzem. Czasami konieczne może być jednak miejscowe stosowanie antybiotyków, które przepisuje lekarz po zbadaniu oka. Do specjalisty należy udać się wtedy, gdy:

– występuje gorączka,
– mają miejsce utrudniające codzienne funkcjonowanie zaburzenia widzenia,
– jęczmień jest bardzo bolesny,
– jęczmień jest bardzo duży i zajmuje znaczną część powieki.

Domowe sposoby na jęczmień na oku

Jeśli jednak objawy nie są szczególnie uciążliwe, a wizyta u lekarza nie jest konieczna, to w celu przyspieszenia przebiegu infekcji możesz podjąć kilka bezpiecznych działań samodzielnie, w domu. Należy do nich:

– Regularne czyszczenie brzegów powiek za pomocą jałowej gazy z solą fizjologiczną lub za pomocą specjalnych chusteczek. Odradza się stosowanie wody z kranu, ponieważ może przenosić bakterie. 

– Stosowanie ciepłych okładów, które sprzyjają szybszemu rozwojowi stanu zapalnego: a tym samym, przyspieszają jego proces. Okłady takie można zrobić z ugotowanego na twardo jajka delikatnie owiniętego gazą lub z torebek po ziołowych naparach, np. po szałwii. Należy przy tym dbać, aby okłady były ciepłe, ale nie gorące. Warto wykonywać je do 4. razy na dobę.

– Masowanie powiek. Czynność tą należy wykonywać w kierunku szpary powiekowej i należy dbać o to, aby zawsze robić to starannie umytymi dłońmi, aby nie zaostrzyć infekcji.

Jęczmień u dzieci

Podobne środki można zastosować w przypadku wystąpienia jęczmienia u dziecka. W przypadku pociech szczególnie ważne jest, aby pilnować, by dziecko nie wyciskało i nie rozdrapywało jęczmienia. Choroba u malucha powinna ustąpić w podobnym czasie jak u dorosłego. 

Bibliografia:

https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobypowiekiukladulzowego/86721,jeczmien-na-oku-przyczyny-jak-sie-go-pozbyc-czy-jest-grozny
https://www.bezokularow.pl/poradnik/jak-szybko-pozbyc-sie-jeczmienia-z-oka
https://instytutoka.pl/artykuly/jeczmien-w-oku-i-na-powiece-opis-dolegliwosci-przyczyny-objawy-i-skuteczne-sposoby-leczenia/