Możliwe, że spotkałeś się już kiedyś z określeniem „soczewki toryczne”. Nadal dla wielu osób brzmi ona nieco tajemniczo. Są to inaczej mówiąc soczewki na astygmatyzm. Specjalnie zaprojektowana budowa pozwala na dokładną korekcję wady, umożliwiając wyraźne widzenie, a przy tym swobodne funkcjonowanie. 

Soczewki toryczne korygujące astygmatyzm

Skoro wiesz już w jakim celu wykorzystywane są soczewki toryczne, warto byś również dowiedział się czegoś na temat samego astygmatyzmu.
Astygmatyzm, inaczej określany też jako niezborność, to wada refrakcji wynikająca z nieprawidłowej krzywizny rogówki oka (najczęściej) lub jego soczewki. Światło przechodząc przez takie struktury załamuje się i skupia w różnych punktach, zamiast w jednym miejscu. Powoduje to niewyraźne widzenie, rozmywanie obrazu, a nawet jego zniekształcenia. 

Można wyróżnić wiele różnych kryteriów podziału niezborności. Klasyfikujemy ją m.in. ze względu na to, który element układu optycznego oka działa nieprawidłowo, gdzie położone są ogniska w przekrojach głównych oraz w jakim przekroju następuje silniejsze załamanie światła. 

Na szczęście użytkownicy korekcji nie muszą martwić się tymi skomplikowanymi podziałami, ponieważ w każdym z przypadków soczewka toryczna opiera się na tej samej konstrukcji i zasadzie działania.

Budowa soczewek torycznych

Budowa soczewek torycznych w porównaniu do soczewek sferycznych korygujących proste wady refrakcji jak krótkowzroczność i dalekowzroczność, jest dość skomplikowana. 

Soczewki sferyczne w przekroju stanowią wycinek kuli. Dla zobrazowania możesz wyobrazić sobie piłkę, np. do koszykówki, przeciętą na pół. Natomiast soczewki toryczne oparte są na kształcie torusa, czyli figury geometrycznej przypominającej obwarzanka lub donuta. Zapewnia to prawidłową moc w przekroju pionowym oraz poziomym, która stopniowo wzrasta lub maleje w zależności od obszaru soczewki.

Światło, które jest nieprawidłowo załamywane przez układ wzrokowy, ogniskuje się w kilku punktach, a w połączeniu z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością, kolejno przed lub za siatkówką. Zadaniem soczewki torycznej jest zapewnienie wyraźnego widzenia. Specjalna konstrukcja sprawia, że szkła kontaktowe korygujące astygmatyzm działają jak pryzmaty, kierunkujące promienie światła na odpowiedni punkt na siatkówce. 

 

Parametry soczewek torycznych 

Dobór soczewek kontaktowych jest kwestią bardzo indywidualną, dlatego jakiekolwiek zmiany powinny być konsultowane z specjalistą. Nieprawidłowo dobrane szkła kontaktowe mogą m.in. powodować pieczenie oczu, uczucie piasku pod powiekami, wypadać z oka lub uwierać je. Jeśli chodzi o soczewki toryczne, dobór jest szczególnie skomplikowany. Poza odpowiednimi czynnikami technicznymi takimi jak krzywizna soczewki czy jej średnica, należy wziąć pod uwagę parametry, które są wyjątkowo złożone. 

Jeśli korzystałeś uprzednio z soczewek sferycznych wiesz, że kluczowa jest moc soczewki, która korygować będzie Twoją wadę. W przypadku soczewek torycznych, należy wziąć pod uwagę aż trzy parametry: moc sferyczną, moc cylindryczną oraz oś cylindra. Każdy z nich jest bardzo indywidualny i nie występują tu „standardowe wartości”.

Moc sferyczna

Moc sferyczna (PWR) to najbardziej podstawowa wartość określająca wysokość wady refrakcji. W zapisie za każdym razem jest podawana jako wartość liczbowa poprzedzona znakiem plus lub minus w zależności od tego z jakim typem wady mamy do czynienia. Wartość refrakcji w soczewkach torycznych, czyli dla osób z astygmatyzmem rozpoczyna się od 0,75 i ulega zmianie co 0,50. Wyrażana jest w dioptriach (D). Określenie PLAN oznacza moc 0,00

Moc cylindra (cylindryczna) 

Moc cylindryczna (CYL) to jeden z dwóch parametrów typowych dla soczewek torycznych. Moc cylindra stanowi różnicę między mocami sferycznymi występującymi w dwóch różnych przekrojach soczewki. Wartość mocy cylindrycznej zaczyna się od 0,25 i o tyle też wzrasta. 

Oś cylindra 

Oś cylindra (AX, AXIS) to drugi parametr służący do opisu soczewek korygujących astygmatyzm. Określa on położenie mocy sferycznej. Wartość osi cylindra zawiera się w zakresie od 0 do 180 stopni i wzrasta co 10 stopni. Warto pamiętać, że 180 stopni = oś 0 stopni.

Rodzaje soczewek torycznych

Soczewki toryczne, tak jak każde inne podzielić można ze względu na materiał ich wykonania oraz czas noszenia. 
Materiał wykonania soczewek astygmatycznych

 

• Miękkie
  – soczewki hydrożelowe
  – soczewki silikonowo-hydrożelowe
• Twarde
• Gazoprzepuszczalne

 

Czas noszenia soczewek torycznych

• Soczewki jednodniowe – produkt jednorazowy, który należy wyrzucić po zdjęciu z oka. Nie można wykorzystywać ich ponownie. Zaletą jest fakt, że soczewki jednodniowe nie wymagają pielęgnacji z użyciem specjalnych płynów oraz przechowywania w pojemniczku. 
   
• Soczewki miesięczne/dwutygodniowe itd. – produkt wielokrotnego użytku. Powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami producenta, po upływie określonego czasu nie należy ich ponownie zakładać. Okres użytkowania rozpoczyna się w chwili otwarcia blistra. Wymagana odpowiednia pielęgnacja soczewek za pomocą specjalnych płynów oraz przechowywanie w dedykowanych do tego pojemniczkach.
   
• Soczewki całodobowe – produkt wielokrotnego użytku. Umożliwiają spanie w soczewkach. Wymagają przestrzegania określonego czasu użytkowania oraz odpowiedniej pielęgnacji i przechowywania. Czas noszenia liczony jest od momentu otwarcia blistra.