To, jak niemowlę postrzega otoczenie, znacznie różni się od tego, jak widzą je starsze dzieci czy dorośli. Gdy dziecko przychodzi na świat, jego oczy są opuchnięte, przez co widzi ono bardzo niewiele. Można by przypuszczać, że gdy opuchlizna ustąpi, noworodek może zacząć dostrzegać swoich rodziców. Czy rzeczywiście tak jest? Jak niemowlę widzi otaczający je świat? Z tego artykułu dowiesz się dużo więcej na ten temat, sprawdź!

Co widzi niemowlę zaraz po urodzeniu?

Siatkówka i oczy rozwijają się u dziecka już w trakcie 27. tygodnia ciąży. Sprawia to, że pociecha otwiera oczy już w brzuchu mamy. Czy coś tam widzi? Tego naukowcom nie udało się ustalić. Wiadomo jednak, że po urodzeniu wzrok noworodka odpowiada wzrokowi dorosłego na poziomie zaledwie 10%!

Jak już wspomnieliśmy, gdy niemowlę przychodzi na świat, jego oczy są opuchnięte. Ta reakcja obronna organizmu ma chronić dziecko przed intensywnym światłem. Gdy opuchlizna ustępuje, a oczy noworodka powoli zaczynają przyzwyczajać się do otaczającego je otoczenia, niemowlę dostrzega jedynie czarny i biały kolor. Rozpoznaje również czerwień, ale jedynie wtedy, gdy znajduje się ona na jasnym tle. Nie dostrzega kształtów. Udowodniono naukowo, że do ukończenia pierwszego miesiąca życia dziecko ma problem z widzeniem centralnym, a najlepiej dostrzega to, co znajduje się na obrzeżach jego pola widzenia. Obraz jaki widzi nie jest trójwymiarowy – a płaski.

Jak widzi dziecko w pierwszym miesiącu?

W pierwszych tygodniach życia niemowlę widzi najostrzej w odległości około 20-30 centymetrów. Właśnie taka odległość dzieli mamę i dziecko w trakcie karmienia. Dzięki temu, w trakcie karmienia noworodek może obserwować jej twarz. Niemowlęta najczęściej skupiają wzrok na oczach i nosie. Warto jednak wiedzieć, że dziecko zaraz po urodzeniu jedynie ogląda świat. Dopiero w wieku 2-3 miesięcy niemowlę zacznie dostrzegać rysy twarzy i zapamiętywać je. 

Co w 1. miesiącu życia dziecka powinno zaniepokoić rodziców?

Zanim jednak niemowlę zacznie dostrzegać twarze rodziców, minie jeszcze kilkanaście tygodni. W tym czasie opiekunowie mogą skupić się na budowaniu więzi z dzieckiem poprzez dotyk, głos i bliskość. Powinni również kontrolować, czy u dziecka nie pojawiają się żadne niepokojące oznaki świadczące o możliwych zaburzeniach w narządzie wzroku. 

Źrenice noworodka powinny reagować na światło – gdy jednak jest ono zbyt jasne, może razić dziecko. Wtedy niemowlę może dawać o tym sygnał poprzez zamykanie lub zaciskanie powiek. Raczej nie powinno być to niepokojące dla rodziców – w takim wypadku wystarczy, że postarają się oni o zmniejszenie natężenia światła. Jeśli jednak zauważysz, że Twój niemowlak:

– uciska oczy piąstkami, 
– ma zaczerwienione oczy,
– wykonuje mimowolne ruchy oczu,
– odchyla jedno lub oboje oczu od właściwego położenia (sprawdź, jak rozpoznać zez u dziecka), 

lub gdy zobaczysz, że:

– w jego oczach pojawiła się ropna wydzielina,
– podczas otwierania oczu jedna z jego powiek opada

to powinieneś jak najszybciej udać się z dzieckiem do lekarza pediatry lub do specjalisty, aby zbadać niemowlę i określić przyczynę problemu. 

Jak rozwija się wzrok dziecka w 2. i 3. miesiącu życia?

Wzrok dziecka rozwija się z dnia na dzień, a już w 2. miesiącu życia rodzice mogą zauważyć znaczne postępy w widzeniu malucha. Zdolność do akomodacji w jego oczach wykształca się na tyle, że dziecko potrafi już obserwować otaczający je świat w odległości dwukrotnie większej niż niedługo po urodzeniu, bo aż z około 60. centymetrów! Dziecko zaczyna już rozpoznawać rysy i mimikę twarzy. Potrafi również poruszać gałkami ocznymi w różne strony: wodzi wzrokiem za zabawkami, przedmiotami. Możesz zaobserwować u niego także odpowiadanie uśmiechem na uśmiech!

Jakie kolory widzi niemowlę w wieku 2-3 miesięcy?

Dzięki temu, że 2-3 miesięczne niemowlę widzi już dużo lepiej, to zaczyna ono bardzo interesować się otaczającym je światem. Ogląda swoje dłonie, zerka w stronę okna. Zaczyna rozpoznawać bardziej jaskrawe kolory, takie jak żółty, zielony i czerwony (już bez białego tła). Zauważa występujące pomiędzy nimi różnice i potrafi odróżniać od siebie barwy, które mocno ze sobą kontrastują. Dodatkowo, w 3. miesiącu niemowlę zaczyna widzieć trójwymiarowo – rozwija się jego widzenie przestrzenne. 

Pamiętaj, że każde dziecko rozwija się we własnym, indywidualnym tempie. Warto jednak udać się na kontrolę do lekarza, jeśli dziecko po ukończeniu 3. miesiąca życia nie skupia wzroku na twarzy rodzica, nie łapie kontaktu wzrokowego lub patrzy tylko jednym okiem, czy gdy zwraca uwagę na przedmioty znajdujące się jedynie po jednej stronie ciała. 

Jak widzi dziecko w wieku od 4. do 7. miesięcy?

Gdy dziecko skończy 3. miesiąc życia, zasięg jego wzroku rozwija się jeszcze bardziej i do 5. miesiąca niemowlę widzi już na odległość około jednego metra. Co ciekawe, dziecko w tym wieku rozróżnia barwy już prawie tak dobrze, jak dorosły człowiek. Potrafi już obserwować przedmioty, które znajdują się zarówno w centrum, jak i na peryferiach jego pola widzenia. W tym okresie jedną z ulubionych zabaw niemowlęcia jest wyrzucanie zabawek gdzie tylko popadnie – i obserwacja tego, dokąd lecą. Dzięki temu, że dziecko potrafi już poruszać główką, to z zainteresowaniem ogląda również swoje stopy – dokonuje również prób włożenia ich do ust. Te zabawy, choć czasami niesforne, świadczą o tym, że dziecko rozwija się prawidłowo i w pełni poznaje świat. 

Warto wiedzieć, że w tym okresie rozwoju niemowlęcia niepokój powinno wzbudzić u Ciebie to, że Twoja pociecha np. patrzy tylko jednym okiem, a jego koordynacja ruchowo-wzrokowa jest bardzo słaba. 

Jak widzi dziecko po 7. miesiącu życia?

Gdy dziecko ukończy 7. miesiąc życia, jedną z jego ulubionych zabawek może stać się grzechotka, ponieważ w tym okresie niemowlę widzi i słyszy już bardzo dobrze. Potrafi odróżniać kształty i figury, a także reaguje na zmieniające się wyrazy twarzy rodziców. Każda nowa zabawka jest dla niego równie interesująca, co stała obserwacja otoczenia i domowników. Reaguje również na swoje odbicie w lustrze. 

Jak widzi roczne dziecko?

Roczne dziecko widzi już prawie tak dobrze jak dorosły. Rozróżnia detale, ocenia odległość. Bez problemu rozróżnia kształty, radzi sobie z zabawkami sensorycznymi, zaczyna bawić się pierwszymi układankami, widzi kolory. Zaczyna posługiwać się przedmiotami zgodnie z ich przeznaczeniem, rozróżnia je. Stawia pierwsze kroki i wypowiada pierwsze słowa. 

Wzrok dziecka ma wpływ na cały jego rozwój – bowiem to dzięki niemu niemowlę poznaje otaczający go świat. Największe zmiany w narządzie wzroku dziecka zachodzą do drugiego roku życia. Aby układ wzrokowy rozwijał się prawidłowo, kluczowa jest rola rodzica. Powinien on stale obserwować zachowania swojego dziecka i kontrolować wszelkie niepokojące objawy. 

Sprawdź również, jak Ty sam możesz dbać o wzrok i poznaj zasady higieny wzroku!

 

Bibliografia:
 
R. Rokicka-Milewska, Nasze dziecko. Rozwój, pielęgnowanie i wychowanie. Wyd.  PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021
https://www.bezokularow.pl/poradnik/jak-widzi-niemowlak-i-dziecko-do-1-roku-zycia
https://szpital.ujastek.pl/blogosfera/jakie-kolory-widzi-niemowle-jak-nas-widzi-dziecko