Rogówka to przezroczysta, wypukła warstwa która stanowi pierwszy szczebel w drabinie części narządu wzroku. To ona tworzy przednią ścianę gałki ocznej i to właśnie przez nią jako pierwszą przechodzi światło, gdy jego promienie dotrą do gałki ocznej. Za co odpowiada rogówka? Po co jest? Z tego artykułu dowiesz się więcej na ten temat. Sprawdź!

Rogówka – co to?

Rogówka to przezroczysta, wypukła struktura znajdująca się w przedniej części gałki ocznej, bezpośrednio nad tęczówką i źrenicą. Pełni istotną funkcję w procesie widzenia, ponieważ odpowiada za prawidłowe załamywanie światła wpadającego do oka. Dzięki temu promienie świetlne są kierowane na siatkówkę, co umożliwia wyraźne i ostre widzenie. 

Funkcje rogówki 

Rogówka składa się z sześciu warstw: nabłonka, błony Bowmana, warstwy właściwej (zwanej również stromą), błony Descemeta oraz warstwy śródbłonkowej. Każda z nich pełni określoną rolę, wspólnie odpowiadając za funkcje rogówki. Wśród nich wyróżnia się:

– Skupianie światła na siatkówce – rogówka uczestniczy w pierwszym etapie procesu widzenia, odgrywając bardzo istotną rolę w załamywaniu światła i kierowaniu go na siatkówkę. Dzięki swojej wysokiej przezroczystości (za którą odpowiedzialna jest istota właściwa, a także nabłonki) skutecznie przepuszcza światło, odpowiadając za około 70% mocy refrakcyjnej oka. Jest to niezbędne, abyśmy mogli wyraźnie widzieć otaczający nas świat. Dowiedz się więcej o tym, jaką rolę ma siatkówka oka.

– Ochronę oka przed czynnikami zewnętrznymi – mimo swojej niewielkiej grubości (około 0,6 mm w centrum i 0,55 mm na obrzeżach) rogówka stanowi barierę ochronną dla przedniej części oka. Chroni jego wewnętrzne struktury przed kurzem, zanieczyszczeniami, grzybami, drobnymi ciałami obcymi (np. pyłkami, owadami) oraz bakteriami.

Uszkodzenia rogówki – objawy, co robić

Gdy jednak z różnych powodów rogówka zostanie uszkodzona wówczas da o tym znać poprzez następujące objawy:

• ból,
• pieczenie,
• nadmierne łzawienie,
• światłowstręt.

Uszkodzenia rogówki mogą być różne: od drobnych, które zagoją się samoistnie, po silne, które mogą wymagać interwencji specjalisty.

– Czasami zdarza się, że Ty lub Twoje dziecko przypadkowo zadrapiecie rogówkę paznokciem, palcem czy też w inny sposób spowodujecie jej podrażnienie. W takim przypadku może pojawić się nieostre widzenie, delikatne wrażenie widzenia przez mgłę. Problem ten zazwyczaj ustępuje po kilku dniach. 

– Bywa jednak, że mechaniczne uszkodzenia rogówki są poważniejsze. Zazwyczaj mają miejsce po silniejszym uderzeniu, np. gałęzią czy pięścią lub gdy pod powierzchnię soczewki dostanie się ostre ciało obce. Wtedy najlepiej udać się na dyżur okulistyczny, do szpitala lub do najbliższego specjalisty: mogło bowiem dojść do uszkodzeń na tyle silnych, że mogą wystąpić problemy z załamywaniem światła.

Choroby rogówki

W związku z tym, że rogówka stanowi zewnętrzną warstwę ochraniającą oko, stale narażona jest na szkodliwe czynniki. Może zdarzyć się, że gdy dostaną się do niej grzyby lub inne drobnoustroje, na powierzchni rogówki rozwinie się:

– Zapalenie rogówki.

Schorzenie to wywołują różne bakterie, a pośród nich wymienia się gronkowce złociste i paciorkowce. Czasami choroba ta rozwija się poprzez wirusy, np. przez wirus opryszczki. Pośród jej objawów wymienia się:

• przekrwienie gałki ocznej,
• pieczenie i nadwrażliwość oka,
• intensywny ból oka,
• osłabienie ostrości widzenia,
• nadmierne łzawienie,
• fotofobię,
• opuchnięcie powiek,
• matowienie powierzchni oka,
• ropno-śluzową wydzielinę w worku spojówkowym.

– Stożek rogówki.

Stożek rogówki to choroba, której przyczyny rozwoju nie są jeszcze w pełni poznane przez naukowców. Występuje dość często, bowiem u 1 na 2 tys. osób. Szacuje się, że około 10% osób z tym problemem ma w rodzinie innego chorego członka – co może wskazywać na czynniki genetyczne. Badania wykazały również, że u osób, które borykają się ze stożkiem rogówki brakuje enzymów odpowiedzialnych za włókna kolagenowe. Inną możliwą przyczyną są przebyte choroby, np. zapalenie rogówki lub uszkodzenia mechaniczne. 

Stożek rogówki objawia się bardzo cienką i uwypukloną rogówką, co w konsekwencji sprawia, że sposób załamywania światła zmienia się, a tym samym widzenie się pogarsza. Pojawiają się problemy z czytaniem, pisaniem, prowadzeniem pojazdów i z wykonywaniem codziennych czynności. Stożek rogówki szybko pogłębia astygmatyzm i krótkowzroczność, a także może powodować powstawanie blizn.

Leczenie tej choroby zależy od tego, w jakim stadium zostanie zdiagnozowana. Gdy jest to jej początek, może wystarczyć samo stosowanie specjalistycznych soczewek kontaktowych.

Co robić, gdy wystąpią objawy chorób rogówki?

Gdy zauważysz u siebie problemy z ostrym widzeniem, doświadczysz silnego urazu oka lub gdy wystąpią u Ciebie inne, niepokojące objawy, to jak najszybciej udaj się do specjalisty w celu diagnozy. Pamiętaj, że niezależnie od tego, jaka choroba czy wada zostanie rozpoznana, to im szybciej wdroży się odpowiednie leczenie, tym większa szansa na całkowite jej pozbycie się. Rogówka mimo tego, że posiada tak wiele warstw – to jak już wiesz, jest cienka i delikatna: a jednocześnie pełni bardzo ważną rolę w procesie widzenia. Dlatego też nie należy ignorować żadnych objawów, które mogłyby świadczyć o problemach.

Bibliografia:

https://www.bezokularow.pl/poradnik/rogowka-oka-gdzie-sie-znajduje-i-jaka-pelni-funkcje
https://instytutoka.pl/rogowka/