Soczewki kontaktowe to alternatywa dla okularów korekcyjnych, która cieszy się stale rosnącą popularnością. Niestety, ale wraz z nią rośnie również liczba osób, które zmagają się z zespołem suchego oka – szacunkowo, schorzenie to występuje już aż u 17% dorosłych ludzi. Czy soczewki kontaktowe mogą mieć wpływ na występowanie suchego oka? A czy jeśli ono już występuje: czy dana osoba może pozwolić sobie na korzystanie ze szkieł kontaktowych bez obawy o podrażnienia? W tym artykule odpowiemy na te i inne pytania. Sprawdź!

Czym jest zespół suchego oka?

Zespół suchego oka to wieloczynnikowa choroba dotycząca powierzchni gałki ocznej. Charakteryzuje się niewystarczającą ilością filmu łzowego, co może być spowodowane jego nadmiernym parowaniem, niedostateczną produkcją lub niską jakością łez. Brak wystarczającej ilości łez sprawia, że zespół suchego oka powoduje liczne podrażnienia, a przy tym może narażać oczy na rozwój infekcji. Dzieje się tak, ponieważ film łzowy stanowi naturalną tarczę ochronną oka, która ma za zadanie chronić je przed czynnikami zewnętrznymi i drobnoustrojami. Gdy jej nie ma lub gdy jest ona zbyt słaba, to oczy stają się bardziej wrażliwe i podatne na wszelkie zagrożenia. 

Zespół suchego oka a suche oko

Na wstępie ważne jest, aby odróżnić zespół suchego oka od suchości oczu. 

Zespół suchego oka jest chorobą autoimmunologiczną, której nie można wyleczyć – można jedynie łagodzić jej objawy. Suche oko nie jest odrębną chorobą, lecz zespołem objawów wskazujących na nadmierne wysychanie powierzchni gałki ocznej. Towarzyszą mu dokuczliwe dolegliwości, jednak przy odpowiednim nawilżaniu i właściwej pielęgnacji suche oko może ustąpić. 

Objawy zespołu suchego oka

Do dolegliwości, które charakteryzują zespół suchego oka należy:

• wysoka podatność na rozwój stanów zapalnych,
• hiperosmolarność (zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej).

Objawy, jakie mogą występować zarówno przy zespole suchego oka, jak i suchym oku to:

• zaczerwienienia,
• uczucie piasku pod powiekami,
• światłowstręt,
• problemy z ostrością wzroku,
• nadmierne łzawienie,
• szybsze męczenie się oczu.

Przyczyny zespołu suchego oka

Przyczyn zespołu suchego oka jest wiele. Pośród nich wymienia się te już udowodnione naukowo, ale również te prawdopodobne, które są dopiero w trakcie badań, takie jak:

• infekcje wirusowe,
• choroby tarczycy,
• cukrzyca,
• alergiczne zapalenie spojówek.

Niejednoznacznie zakłada się również, że na chorobę tą może mieć wpływ ciąża, menopauza, nałogowe palenie papierosów, trądzik i antykoncepcja doustna.

Do naukowo udowodnionych przyczyn zespołu suchego oka należy zaś:

• zespół Sjögrena,
• niedobór androgenów
• stosowanie niektórych leków,
• zażywanie estrogenów, 
• nadmierne korzystanie z komputera bez właściwej ochrony (sprawdź więcej informacji o tym, jak chronić oczy przed komputerem).

Zespół suchego oka a soczewki kontaktowe

Udowodniono również, że na większą częstotliwość występowania ZSO wpływa noszenie soczewek kontaktowych. Dzieje się tak, ponieważ u niektórych osób soczewki mogą:

• obniżyć wskaźnik wymiany łez, a podnieść poziom ich parowania,
• zmniejszyć zwilżalność oka. 

Może się tak stać, ponieważ soczewki zaburzają naturalną strukturę filmu łzowego i dzielą go na przedsoczewkowy i podsoczewkowy. Szkła kontaktowe mogą również powodować tarcie pomiędzy nimi a tkankami oka. 

Pamiętaj jednak, że to, iż soczewki mogą być przyczyną rozwoju zespołu suchego oka wcale nie oznacza, że zawsze go wywołują. ZSO zazwyczaj rozwija się u tych użytkowników soczewek, których film łzowy z różnych powodów był już osłabiony. 

Co jednak należy zrobić, gdy w trakcie noszenia soczewek wystąpią objawy zespołu suchego oka?

Gdy wyżej wymienione objawy zaczną u Ciebie występować, to powinieneś przede wszystkim skonsultować się z okulistą lub optometrystą. W niektórych przypadkach może on zalecić takie działania jak:

– zmianę soczewek wielokrotnego użytku (jeśli takie stosujesz) na jednodniowe. Możesz wybrać np. EyeLove Fresh 1-day, w których zawartość wody utrzymuje się na poziomie aż 78%, a przepuszczalność tlenu jest wysoka, dzięki czemu soczewki zapewniają komfort stosowania przez cały dzień. 

– Ograniczenie czasu noszenia soczewek kontaktowych oraz, w miarę możliwości, zastąpienie ich okularami korekcyjnymi.

– Robienie przerw w noszeniu soczewek.

– Stosowanie preparatów nawilżających, np. krople do oczu – sztuczne łzy. Dla podrażnień i suchości szczególnie zaleca się produkty z hialuronianem sodu, który ma właściwości silnie nawilżające, a także wysoką zdolność wiązania wody. Posiadają go np. krople EyeLove Dry Eye Drops czy Hyal-Drop Multi. 

Suche oko a soczewki

Warto wiedzieć, że dyskomfort w trakcie noszenia szkieł kontaktowych wcale nie musi oznaczać ZSO, chociaż objawy mogą być podobne. Według badań, aż 66% osób skarży się na nieprzyjemne dolegliwości związane ze stosowaniem ich aktualnych soczewek. Problemy z suchością oczu nie trwają jednak długo i zazwyczaj samoistnie znikają.

Czy z ZSO można nosić soczewki?

To, że suche oko nie jest schorzeniem przewlekłym, sprawia, że osoby odczuwające sporadyczne objawy tej dolegliwości mogą, przy odpowiedniej pielęgnacji i nawilżaniu, korzystać ze szkieł kontaktowych. Sytuacja wygląda inaczej w przypadku osób ze zdiagnozowanym zespołem suchego oka. W takim przypadku ZSO uznawany jest za względne przeciwwskazanie do noszenia soczewek kontaktowych. Specjaliści zdecydowanie odradzają ich stosowanie, ponieważ może to zwiększać ryzyko podrażnień, pogłębiać objawy suchości oraz sprzyjać rozwojowi stanów zapalnych powierzchni gałki ocznej. Decyzja o używaniu soczewek powinna być zawsze podejmowana po konsultacji z okulistą i opierać się na indywidualnej ocenie stanu zdrowia oczu.

Bibliografia:

T. Suliński, Zespół suchego oka a soczewki kontaktowe, Ophthatherapy, Vol. 6/Nr 4(24)/2019 (s. 259-263), Medical Education
https://www.wszo.pl/zespol-suchego-oka/
https://www.bezokularow.pl/poradnik/zespol-suchego-oka-czym-jest-i-jak-go-leczyc
https://instytutoka.pl/suche-oko/