W ostatnich latach coraz większą popularnością cieszy się luteina – składnik, który uchodzi za istotny w ochronie narządu wzroku. W tym artykule dowiesz się, czym jest luteina, jak działa, jakie są jej zalety oraz potencjalne skutki uboczne.

Czym jest luteina i dlaczego jest ważna dla oczu?

Luteina to naturalny żółty barwnik z grupy karotenoidów, który występuje w dużych ilościach w zielonych warzywach liściastych, takich jak szpinak, jarmuż czy brokuły. Dla ludzkiego organizmu jest to substancja egzogenna. Oznacza to, że musimy dostarczać ją z pożywieniem lub suplementami, ponieważ nasz organizm nie potrafi jej samodzielnie wytwarzać.

Luteina pełni istotną rolę w ochronie oczu, gdyż koncentruje się w plamce żółtej – centralnym obszarze siatkówki, który odpowiada za ostrość widzenia i postrzeganie kolorów. Jej głównym zadaniem jest filtrowanie szkodliwego światła niebieskiego oraz ochrona oczu przed stresem oksydacyjnym, który może prowadzić do uszkodzenia siatkówki.

Jak działa luteina na oczy?

Luteina to niezwykle ważny składnik dla zdrowia Twoich oczu. Oto, jak luteina wpływa na wzrok i dlaczego warto zadbać o jej odpowiedni poziom w diecie lub suplementacji.

• Ochrona przed światłem niebieskim –  luteina działa jak tarcza, zmniejszając intensywność przenikania niebieskiego światła do siatkówki. Zmniejsza również objawy tzw. cyfrowego zmęczenia wzroku, takie jak pieczenie oczu, rozmyte widzenie czy trudności w skupieniu wzroku.
• Zapobiega zwyrodnieniu plamki żółtej (AMD) – jej obecność w plamce żółtej pomaga zachować integralność i funkcjonalność siatkówki. Badania kliniczne, wykazały, że suplementacja luteiną może zmniejszyć ryzyko progresji zwyrodnienia plamki żółtej nawet o około 25%.
• Wsparcie widzenia w nocy – jej działanie antyoksydacyjne pozwala chronić fotoreceptory w siatkówce, które są odpowiedzialne za rejestrowanie obrazu w ciemności. Regularne stosowanie luteiny może poprawić adaptację oka do różnych warunków świetlnych.
• Redukcja zmęczenia i suchości oczu – luteina odgrywa kluczową rolę w minimalizowaniu objawów zmęczenia oczu poprzez redukcję ekspozycji na światło niebieskie. Dodatkowo, wspiera utrzymanie odpowiedniej gęstości filmu łzowego, pomagając w walce z suchością oczu.

Luteina na oczy – dla kogo jest wskazana?

Ze względu na swoje wyjątkowe właściwości luteina może przynieść korzyści wielu osobom. Kto jednak powinien szczególnie rozważyć jej stosowanie?

• Seniorzy.
• Osoby palące papierosy.
• Osoby pracujące przed komputerem.
• Osoby z ryzykiem zaćmy.
• Osoby z cukrzycą.

Luteina na oczy – dawkowanie i jak długo brać?

Dawkowanie luteiny zależy od wielu czynników, takich jak wiek, stan zdrowia i potrzeby organizmu. Standardowe dawkowanie dla dorosłych to od 6 do 20 mg dziennie. W sytuacjach, gdy mamy do czynienia z poważniejszymi problemami ze wzrokiem, lekarz może zalecić przyjmowanie większych dawek.

Jeśli chodzi o czas stosowania luteiny, nie ma jasno określonych ograniczeń. Może być ona suplementowana przez długi czas, jako element dbania o zdrowie oczu. Luteina jest substancją naturalną, która jest dobrze tolerowana przez organizm i charakteryzuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa. Niemniej jednak, w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków lub suplementów, warto skonsultować się z lekarzem, aby mieć pewność, że suplementacja jest dla Ciebie bezpieczna.

Czy luteina na oczy może powodować skutki uboczne?

Luteina jest generalnie uważana za bezpieczną substancję. Jej stosowanie rzadko prowadzi do jakichkolwiek działań niepożądanych, nawet w przypadku wyższych dawek. Badania naukowe wykazują, że spożywanie luteiny w ilościach sięgających nawet 40 mg dziennie nie wiąże się z występowaniem poważnych skutków ubocznych. 

W wyjątkowych sytuacjach, gdy luteina jest spożywana w nadmiarze, może wystąpić karotenodermia. Objawia się ona delikatnym, żółtawym zabarwieniem skóry, które wynika z nagromadzenia karotenoidów w organizmie. Na szczęście ten efekt uboczny nie jest groźny i ustępuje samoistnie po zmniejszeniu dawki luteiny.

Luteina w diecie – naturalne źródła kontra suplementy

Zastanawiasz się, czy lepiej postawić na dietę na oczy bogatą w luteinę, czy sięgnąć po suplementy? Poniżej znajdziesz szczegółowe informacje na ten temat, które pomogą podjąć najlepszą decyzję.

Naturalne źródła luteiny

Włączenie do diety produktów bogatych w luteinę to najlepszy sposób na jej przyswajanie. Zwróć uwagę szczególnie na następujące produkty:

• zielone warzywa liściaste (jarmuż, szpinak, sałata rzymska),
• brokuły i brukselka,
• cukinia,
• dynia,
• groszek zielony,
• żółtko jajek,
• kukurydza,
• marchew,
• fasolka szparagowa,
• pomidory.

Warto pamiętać, że luteina jest dobrze rozpuszczalna w tłuszczach, dlatego spożywanie tych produktów z dodatkiem zdrowych tłuszczów, takich jak oliwa z oliwek czy awokado, zwiększa jej wchłanialność. 

Suplementy diety z luteiną

Suplementy diety z luteiną warto traktować jako wsparcie w uzupełnianiu niedoborów, szczególnie wtedy, gdy nie możemy zapewnić sobie wystarczającej ilości tego składnika z codziennego jadłospisu. Ważne, aby wybierać preparaty dobrej jakości, które zawierają naturalną luteinę oraz zeaksantynę – inny karotenoid wspomagający kondycję oczu. Przed rozpoczęciem suplementacji zalecamy konsultację z lekarzem lub farmaceutą, aby dostosować odpowiednią dawkę do indywidualnych potrzeb.

Luteina na oczy dla dzieci – czy jest bezpieczna?

W obecnych czasach dzieci od wczesnych lat życia są narażone na działanie sztucznego światła i ekranów urządzeń elektronicznych. Luteina może skutecznie chronić ich delikatne oczy, jednak dawki stosowane u dorosłych nie zawsze są odpowiednie dla dzieci. Przyjmuje się, że już niewielka dawka luteiny, w granicach 1 mg dziennie, może wspierać zdrowie oczu u najmłodszych ale decyzja o suplementacji zawsze powinna być konsultowana z pediatrą lub okulistą. Specjalista oceni indywidualne potrzeby dziecka i zaleci odpowiednią formę oraz dawkowanie luteiny. 

Najlepszym sposobem na dostarczenie luteiny pozostaje jednak zbilansowana dieta. Warzywa i owoce bogate w luteinę to naturalne źródła tego cennego składnika. Włączanie ich do codziennego jadłospisu dziecka nie tylko uzupełnia luteinę, ale także dostarcza wielu innych niezbędnych witamin i minerałów.

Czy luteina na oczy to progesteron?

Wiele osób zastanawia się, czy luteina stosowana na oczy ma jakikolwiek związek z hormonem progesteronem. Ta wątpliwość wynika z faktu, że nazwa „luteina” funkcjonuje w dwóch różnych kontekstach w medycynie i biologii. Luteina stosowana na oczy jest bezpiecznym składnikiem diety i suplementów, którego głównym celem jest ochrona wzroku. Progesteron to hormon płciowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji cyklu menstruacyjnego, przygotowaniu organizmu kobiety do ciąży oraz jej utrzymaniu. Zatem luteina jako składnik diety nie ma żadnych właściwości hormonalnych i nie wpływa na poziom progesteronu w organizmie.

 

Bibliografia:
https://www.bezokularow.pl/poradnik/luteina-na-oczy
E. Kwiatkowska, Luteina – źródła w diecie i potencjalna rola prozdrowotna, Borgis – Postępy Fitoterapii 2/2010, s. 97-100.
A. Sulich, J. Hamulka, D. Nogal, Dietary sources of lutein in adults suffering eye disease (AMD/cataracts), Roczniki Państwowego Zakładu Higieny, 2015.
J. Hamułka, A. Wawrzyniak, Karotenoidy w suplementach diety, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2011.