Za proces widzenia odpowiada wiele różnych elementów narządu wzroku – w tym rogówka. To właśnie do niej wpada światło, które potem przedostaje się do siatkówki. Proces ten przebiega prawidłowo, ponieważ rogówka jest przezroczysta. Czasami jednak na rogówce pojawiają się owrzodzenia lub jej powierzchnia mętnieje, a co za tym idzie: proces widzenia zostaje zaburzony. Wtedy możemy mówić o zapaleniu rogówki. To schorzenie okulistyczne, które wymaga interwencji specjalisty. Dowiedz się, jak rozpoznać zapalenie rogówki, aby móc jak najszybciej udać się do lekarza i rozpocząć leczenie.

Zapalenie rogówki oka – co to jest?

Keratitis – to naukowa nazwa zapalenia rogówki, czyli stanu zapalnego zewnętrznej warstwy gałki ocznej. Rogówka to element układu optycznego, który ogniskuje promienie świetlne na soczewce, a następnie na siatkówce oka. Odpowiada ona za nawet 75% całkowitej refrakcji światła, do jakiej dochodzi w gałce ocznej! Znajduje się bezpośrednio pod powieką, w związku z czym stale jest narażona na oddziaływanie czynników zewnętrznych. Gdy na jej powierzchnię dostaną się drobnoustroje chorobotwórcze, takie jak bakterie czy wirusy, może dojść do rozwoju stanu zapalnego. Zapalenie rogówki dzieli się na dwa typy: wrzodziejące i niewrzodziejące. 

Rodzaje zapaleń rogówki

Wrzodziejące zapalenie rogówki występuje, gdy nabłonek oka ulegnie uszkodzeniu w związku z powstawaniem wrzodów na błonach śluzowych gałki ocznej. Wrzody to głębokie, trudnogojące się i nieestetyczne rany, które składają się z martwych tkanek oka i otoczone są naciekami. Można rozpoznać je po delikatnie szarym lub szaro-żółtym zabarwieniu. Niewrzodziejące zapalenie rogówki występuje, gdy w trakcie choroby pojawiają się jej objawy, ale nie dochodzi do uszkodzenia tkanek oka. Jak rozpoznać zapalenie rogówki? 

Zapalenie rogówki – objawy

To schorzenie objawia się charakterystycznymi symptomami. Należy do nich:

• silne zaczerwienienie oczu,
• tkliwość oka i powiek, 
• śluzowo-ropna wydzielina w oku,
• trudności z otwarciem powiek,
• sklejanie się rzęs,
• biała lub szara plama na rogówce,
• zmatowienie rogówki, 
• obniżenie ostrości widzenia,
• zmętnienie widzenia: pacjenci z zapaleniem rogówki skarżą się, że ich widzenie przypomina patrzenie przez brudną szybę, podobnie jak w przypadku zaćmy.

Inne symptomy, które często występują również przy innych schorzeniach (takich jak np. zapalenie spojówek) to:

• bóle oka,
• światłowstręt, 
• swędzenie,
• pieczenie,
• nadmierne łzawienie,
• uczucie ciała obcego w oku.

Zapalenie rogówki: przyczyny 

Niektóre z objawów zapalenia rogówki mogą się różnić w zależności od tego, co jest przyczyną choroby. Do najczęstszych powodów występowania tego stanu zapalnego należą:

– Bakterie, np. gronkowce czy paciorkowce, którymi łatwo zarazić się drogą kropelkową. Dla bakteryjnego zakażenia charakterystyczny jest obrzęk powiek.

– Wirusy, takie jak wirus opryszczki pospolitej. Wirus opryszczki jest bardzo popularny, szacuje się, że występuje u blisko 90% dorosłych. Najłatwiej przedostaje się do organizmu przez kontakt ze śliną lub błoną śluzową innego człowieka. Wirusowemu zapaleniu rogówki często towarzyszą bóle głowy i powiększenie węzłów chłonnych.

– Uszkodzenia unerwienia rogówki.

– Alergie.

– Grzyby, np. po kontakcie oka z drewnem (drzazga, dotykanie oczu brudnymi dłońmi). O zakażeniu grzybiczym może świadczyć gęsty, biały naciek w centrum rogówki o białych wypustkach, otoczony stanem zapalnym.

– Pierwotniaki, którymi można zakazić się podczas niewłaściwej higieny podczas stosowania soczewek kontaktowych. Sprawdź, jak dbać o soczewki i dowiedz się więcej o higienie wzroku.

– Uszkodzenia mechaniczne gałki ocznej, takie jak zadrapania. 

– Stosowanie zanieczyszczonych lub zakażonych leków okulistycznych.

– Niektóre choroby autoimmunologiczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów i ziarniniak Wegenera, czyli choroba, która powoduje powstawanie stanów zapalnych w obrębie małych i średnich naczyń krwionośnych.

Dowiedz się więcej na temat możliwych chorób oczu i poznaj 5 najpopularniejszych schorzeń.

Czy zapalenie rogówki jest zaraźliwe?

Jak widzisz, jest wiele możliwych przyczyn rozwoju zapalenia rogówki. W związku z tym, że choroba ta infekcyjnie rozwija się poprzez kontakt oka z chorobotwórczymi drobnoustrojami, to ten stan zapalny jest bardzo zaraźliwy – co więcej, nazywa się go epidemicznym. Jeśli jeden z domowników zachoruje, jest wysokie prawdopodobieństwo, że choroba pojawi się również u pozostałych. 

Jak leczyć zapalenie rogówki?

Możliwe jest uniknięcie zakażenia, jednak wymaga to szczególnej dbałości o higienę i odporność. Przede wszystkim należy regularnie myć ręce mydłem, zwłaszcza przed dotykaniem okolic oczu, oraz unikać dotykania oczu brudnymi dłońmi. Nie należy również dzielić ze sobą ręczników czy kosmetyków. Te zasady mogą pomóc w ochronie przed zakażeniem nie tylko w przypadku choroby jednego z domowników, ale także profilaktycznie – na co dzień.

Jeśli mimo ostrożności dojdzie do rozwoju stanu zapalnego, to należy udać się do specjalisty, aby ten ocenił przyczynę powstawania zmian chorobowych i wprowadził odpowiednie metody leczenia. W przypadku łagodnych, nieinfekcyjnych zakażeń może okazać się, że w celu złagodzenia podrażnień wystarczy stosowanie sztucznych łez. Gdy zapalenie ma przyczynę infekcyjną, to leczenie może przebiegać za pomocą chemioterapeutyków, antybiotyków, preparatów immunosupresyjnych i środków przeciwbólowych. W zależności od przyczyny choroby, okulista może przepisać również preparaty przeciwgrzybicze w postaci maści lub leków, a także maść z propamidyny czy krople biguanidu poliheksametylenowego.

Powikłania zapalenia rogówki

Konsultacja z lekarzem w trakcie zakażenia jest ważna, ponieważ nieleczone zapalenie rogówki może prowadzić do powstania powikłań, do których należy:

– Powstanie bielma na oku. Bielmo sprzyja rozwojowi jaskry wtórnej, a także tworzeniu się grabiaka.
– Zakażenie wnętrza gałki ocznej, które w konsekwencji może prowadzić nawet do konieczności enukleacji.
– Zwiększone ryzyko rozwoju zaćmy wtórnej.
– Trwałe pogorszenie jakości widzenia na skutek powstałych w następstwie choroby blizn.

Zapalenie rogówki może być groźne, ale nie musi. Ważne, aby w razie wystąpienia objawów skonsultować się z lekarzem i przestrzegać jego zaleceń. Warto nie odwlekać wizyty i nie decydować się na samodzielne leczenie domowymi sposobami, szczególnie jeśli objawy wskazują, że stan zapalny wystąpił w wyniku infekcji. 

Bibliografia:

1. https://instytutoka.pl/rogowka-oka-zapalenie/
2. E. Wylęgała, D. Tarnawska, D. Dobrowolski, Choroby rogówki.Tom 4., Wyd. Medyczne Górnicki, 2015
3. https://podyplomie.pl/okulistyka/33744,nieinfekcyjne-schorzenia-zapalne-rogowki-obraz-kliniczny
4. https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobyrogowkiitwardowki/94600,zapalenie-rogowki
5. https://www.bezokularow.pl/poradnik/zapalenie-rogowki